لطفا در ابتدا درباره معنای واژه های وحدت، انسجام و اتحاد برای تبیین کنید که این واژه ها که چه اشتراکات و تفاوتهایی با هم دارند؟

 

موضوع وحدت و اتحاد اسلامی که به خصوص بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در عرصه سیاسی ما جلوه ویژه ای یافته مقوله تازه ای نیست و با مراجعه به قرآن کریم و روایات این مطلب یکی از آموزه های دینی ما در حوزه روابط اجتماعی است که از صدر اسلام و زمان حضور پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در میان مسلمانان رایج بوده است.برای نمونه اگر شما به آیه 103 سوره آل عمران (واعتصموا بحبل الله جمیعا و لاتفرقوا و اذکروا نعمه الله علیکم اذ کنتم اعداء فالف بین قلوبکم) و همچنین آیه 46 سوره انفال ( و اطیعو الله و رسوله و لاتنازعوا فتفشلوا و تذهب ریحکم) به صراحت می توان این مطلب را یافت که ایشان باید برای ایجاد حکومتی اسلامی میان امت اسلامی وحدت به وجود بیاورند. روایاتی نیز که به موضوع وحدت پرداخته اند گاه ناظر به فرد یا افرادی بوده اند و گاه عموم مسلمانان را در نظر می گرفته است.برای نمونه در حدیث آمده که همراه جماعت باشید و از تفرقه بپرهیزید.تفاوت اصلی در سه واژه فوق ناشی از آن است که ما درباره یک یا چند ملت مخاطبمان متفاوت می شود.

 

در کتاب شریف اصول کافی ذیل عنوان آداب معاشرت بخشی را به همین مطلب اختصاص داده است و عوامل ایجاد وحدت و همچنین اساس آن ضمن روایات مختلف بیان شده است. خلاصه اینکه این واژه ها همگی در تاریخ و فرهنگ اسلامی ما ریشه دار هستند که با پیروزی انقلاب و ضرورت اتحاد ملی و همراهی با دیگر مسلمانان نگاهی مجدد به آنها شد. تا پیش از آن بیشتر در حوزه روابط اجتماعی بیان می شد و پس از آن به عرصه سیاسی و ارد شد.به تعبیر دیگر این را می توانیم اخلاق سیاسی - اجتماعی اسلام بنامیم.

 

در فرهنگ اسلامی تمام احزاب ، گروهها و فرق باید حول یک محور اساسی گرد هم بیایند تا به اهداف متعالی خود دست یابند.این محور هم پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و خاندان طاهرین ایشان است .در قرآن مجید چنین آمده است: محد رسول الله والذین معه اشداء علی الکفار رحماء بینهم (سوره فتح ،آیه 29.) در طول تاریخ هرگاه مسلمانان حول این محور گرد هم آمده اند توانسته اند موفقیتهای شگرفی به دست آورند.اساسا این جزیی از تعالیم اهل بیت علیهم السلام است که باید با مسالمت و دوستی در کنار هم زیست و در کنار هم بودن و با هم زیستن با محبت و رافت یکی از تعالیم اخلاقی اهل بیت علیه السلام و اصول اساسی اسلام است تا اقوام و شهروندان و ملل و خویشان هماره با هم باشند و زیر یک پرچم واحد حرکت کنند.

 

موضوع اتحاد بیشتر در مباحث نظری وارد می شود یا در امور اجتماعی هم جایگاه خاص خود را دارد؟

 

برای پیدا کردن راهکارها ی مناسب برای ایجاد اتحاد اجتماعی ما در ابتدا باید در حوزه نظری گام برداریم و سیر کنیم و در این راستا به طور طبیعی باید سراغ علوم اجتماعی ، روانشناسی و جامعه شناسی و علوم ارتباطات که با قدیم تفاوتهای قابل توجهی پیدا کرده است، برویم. عرصه ارتباطات تا آن حد رشد داشته که مرزهای زمان و مکان را در هم نوردیده و در آن واحد می توان با نقاط مختلف دنیا در تماس بود و از سراسر عالم اخبار و اطلاعات کسب کرد. اهل نظر و اندیشه باید در عرصه های فوق کنار هم گرد آیند و راهکارها و پیامها و روشهای مناسب سیاسی اجتماعی این موضوع را بررسی کنند.

 

شرایط امروز ما با دویست سال پیش تفاوت اساسی دارد. طبیعی است که همراه با دیگر تغییرات تبلیغات دینی ما هم باید از روشهای نوین بهره مند گردد. ما نیز باید از این تحولات ایجاد شده برای اطلاع رسانی مفاهیم مد نظر خود استفاده کنیم.

 

همزمان با مردم در مسایل سیاسی مسئولیتهایی نیز بر عهده دولتها قرار دارد و در کنار اینها نیاز به وجود نهادی نظارتی است که بر عملکرد هر دو اینان نظارت داشته باشد و فعالیتهای آنان را نقد کند و کاستیها و نقصهایشان را استخراج نموده و برای برطرف کردن این نواقص کوشش کند.

 

نکته بعدی که ما باید مد نظر داشته باشیم این است که بسیاری از مباحث در فرهنگ اصیل ما مشابهاتی دارد و تلاش ما در واقع در راستای کاربردی تر کردن آنان است.مردم به راحتی می توانند با مراجعه به قرآن و سنت و همچنین گفتارهای بزگان دین خصوصا امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری نحوه تعامل با دشمنان و مخالفان و ناهمفکران خود در مسایل فکری و سیاسی و  را بیاموزند. در کتاب اتحاد ملی و انسجام اسلامی مطالبی را ذیل عنوان عوامل ایجاد وحدت بیان کرده یم که این عوامل می تواند نقش به سزایی در ایجاد همدلی و رافت و محبت و در نتیجه وحدت داشته باشد.

 

حاکمان نیز باید همه را با یک دیده نگاه کنند و این ایده را در جامعه فرهنگ سازی و پیاده کنند . این فرهنگ سازی نیازمند استفاده از آراء مشاوران و متخصصان این حوزه است که پیش از این، علوم مرتبط با این حوزه را برشمردم.

 

متولیان فرهنگی نمی توانند نسبت به این موضوع بی تفاوت باشند چرا که بدون تحقق آن هرگز نخواهند توانست در دیگر حوزه ها موفقیت به دست آورند.

 

و بالاخره وحدت و اتحاد و انسجام در عرصه سیاست خارجی اهمیت فوق العاده ای دارد. علاوه بر وزارت خارجه نهادهایی مثل سازمان تبلیغات و وزارت ارشاد و حوزه های علمیه و دانشگاهها باید در راستای هر چه کاربردی تر کردن این موضوع در تمامی عرصه ها و حوزه همت جدی به کار برند.

 

فرهنگ سازی و ایجاد عوامل وحدت جزیی از وظایف اولیه حکومت اسلامی است. همان طور که در سیره نبوی شاهد آن هستیم که که ایشان شخصا این وظیفه را برعهده گرفته بودند و با عوامل تفرقه انگیز به شدت برخورد می کردند.

 

نقش نهادها و مجموعه هایی که در مناطق مرزی و حتی در خارج از کشور قرار دارند در این راستا چیست؟

 

آنچه تا کنون گفتم ناظر به اصول خدشه ناپذیر اسلامی در حوزه روابط اجتماعی و از جمله مبانی حکومت اسلامی بود و در طول سه دهه گذشته حضرت امام و همچنین مقام معظم رهبری بر اساس همین مبنا، وحدت را به عنوان یک اصل خدشه ناپذیر دانسته و سیاستگذاری می نموده اند تا هیچگونه جدایی اتفاق نیفتد.اینکه امسال به نام اتحاد ملی و انسجام اسلامی نامگذاری شده به این معنا نیست که تنها باید امسال به آن پرداخته شود بلکه این مطلب سیاست هر ساله و همیشگی ماست. شرایط کنونی به نحوی است که ما باید مد نظر داشته باشیم بیش از سالهای پیش به اتحاد و انسجام نیاز داریم و در هر گوشه کناری که بوی هر نوع تفرقه و جدایی آمد باید به نحو احسن با آن مقابله کنیم.در خارج کشور به خصوص ما با جریان وهابیت مواجهیم که سعی در رویارویی شیعه و سنی دارد تا جایی که اخیرا به طور رسمی فتوای جواز شیعه کشی را صادر کردند.این جریان به طور حتم از ناحیه آن دشمنان خارجی دامن زده می شود که هیچ اعتقادی نه به اسلام و نه به تشیع و نه تسنن دارند و به جای توجه به امور انسانی تنها دنبال هواهای نفسانی خویشند و در همین راستا تلاش می کنند فضای آلوده ای را به وجود بیاورند که از این آب گل آلود بتوانند حداکثر بهره برداری را بکنند. این درایت مقام معظم رهبری بود که فرصت بهره برداری از این موضوع را از ایشان گرفت. همه ما مسلمانان باید تلاش کنیم که دشمن مشترک خویش را بشناسیم و در مقابل آنان که هیچ اعتقادی به دین و اسلام و قرآن ندارند بایستیم.این وظیفه تمام فرق اسلامی است. طرح این موضوع به این شکل نیز از آن بابت بود که مسلمانان تمام دنیا را روی این موضوع حساس کنند تا کمتر آسیب ببینیم . البته این منافاتی با بحثهای علمی ندارد وسر جای خودش آنها هم باید باشد و در عین اتحاد در مقابل استکبار جهانی آمریکا واسراییل با برادران اهل سنت بحث علمی هم داریم. پیام رهبر معظم انقلاب هم این بود که تحت لوای اسلام و با محوریت پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله در برابر کفار و مشرکین یکدل و یکصدا شویم.

 

شهرهای مرزی ما الآن در هجوم این مشکلات و مسایل قرار گرفته اند و هم مردم آن مناطق و هم متولیان امور در آنجا باید مدنظر داشته باشند که چه کسانی در ورای این جریانات قرار دارند و چه استفاده هایی از این ماجرا می کنند.

 

 بحث علمی هیچ نسبتی با درگیریهای کوچه و بازار ندارد و اصلابرای اتحاد لازم نیست شیعیان سنی شوند و یا سنیها شیعه. همه با هم باید از اسلام و دین و قرآن و شخصیت پیامبر صلی الله علیه و آله حمایت و دفاع کنیم. البته در این راستا علما هم باید حواسشان باشد که صحبتی نکنند که مورد سوء استفاده غرض ورزان قرار گیرد.

 

در پایان لطفا درباره کتاب اتحاد ملی و انسجام اسلامی که اخیرا نوشته اید برایمان توضیح دهید.

 

نظر به ضرورت بحث اتحاد ملی و انسجام اسلامی و نامگذاری سال جاری به این عنوان توسط مقام معظم رهبری این مجموعه به سرعت حاضر شد و در فصل بهار به علاقه مندان تقدیم شد. این کتاب در سه فصل به شرح ذیل تدوین شده است:

 

فصل اول : به اهمیت وحدت امت اسلامی از دیدگاه آیات و روایات پرداخته شده است و ضمن بیان ضرورت محوریت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و امیر المومنین علی علیه السلام در این باره به دستاوردهای تاریخی و اعتراف مورخان پرداخته و در نهایت به گروهها و احزاب سیاسی پرداختیم.

 

در فصل دوم کتاب عوامل ایجاد وحدت در جامعه اسلامی را بررسی کرده و به عواملی از جمله اصلاح میان مردم، مهرورزی ، اهتمام به امور مردم و خدمت به خلق خدا و گره گشایی و خوش خلقی و ... با بهره گیری از احادیث معصومین علیهم السلام اشاره شده است.

 

درر فصل پایانی کتاب هم آسیبهای اجتماعی تفرقه انگیز را یادآور شده ایم. که نژاد پرستی ، شایعه پراکنی، استهزا و عیب جویی، بدگمانی و ... را از این موارد برشمردیم.

 

با تشکر از شما که در این گفتگو شرکت کردید.

 

من هم از شما متشکرم

 

 

 

 

 

 

 

Template Settings

Color

For each color, the params below will give default values
Blue Red Oranges Green Purple Pink

Body

Background Color
Text Color

Header

Background Color

Footer

Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Direction